Bardzo cieszy nas, że coraz więcej osób zaczyna interesować się działalnością spółdzielni pracy zrzeszonych w Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego (czyli Cepelii).
Jedną z takich spółdzielni jest (a w zasadzie była) spółdzielnia „Kamionka” w Łysej Górze.
Spółdzielnia Przemysłu Ludowego i Artystycznego „Kamionka” powstała w 1947 r. z inicjatywy Franciszka Mleczki. Początkowo wielobranżowa spółdzielnia skupiła się na produkcji ceramiki. Od 1951 r. głównym filarem produkcji były wyroby inspirowane sztuką ludową. Oprócz tego w „Kamionce” produkowano naczynia nawiązujące do ceramiki wykopaliskowej, a także fantazyjne patery z abstrakcyjnymi motywami.

W 1960 r. w spółdzielni rozpoczęto produkcję ceramicznych płyt okładzinowych do celów ozdobnych w architekturze. O tej części działalności zakładu możecie przeczytać w poprzednich wpisach.

W późniejszym okresie w „Kamionce” produkowano także wyroby ze szkła, projektowane m.in. przez Wiesława Sawczuka.
Głównym twórcą, współpracującym z zakładem był Bolesław Książek, który jako kierownik artystyczny pracował w spółdzielni od 1951 do 1971 r. Obok niego warto także wymienić rzeźbiarza i ceramika Jerzego Sachę oraz projektantkę Nadzieję Kowalow.
Po okresie przemian ustrojowych „Kamionka”, jak większość spółdzielni, borykała się z problemami finansowymi. W ostatnim okresie produkowała doniczki, a obecnie znajduje się w upadłości likwidacyjnej.

W trakcie wizyty studyjnej zorganizowanej w ramach projektu Koalicja Kulturotwórców przez Kulturhauz z Torunia we współpracy z Festiwalem Architekury i Wzornictwa TORMIAR udało nam się odwiedzić Łysą Górę.

FABRYKA

Większość pomieszczeń po starym zakładzie od kilku lat stoi nieużywana.
Jak to bywa w przypadku tego typu zakładów, wszystko wygląda jakby zostało porzucone w trakcie pracy.
W magazynie czekają gotowe produkty, na regałach stoją naczynia przygotowane do wypalenia.
W niewielkiej, wydzielonej części jednego z budynków działa manufaktura zajmująca się ręczną produkcją bombek choinkowych.

BIUROWIEC

W niewielkiej odległości od zabudowań fabrycznych znajduje się biurowiec zakładu. Front budynku zdobi efektowna mozaika. Sam budynek jest w kiepskim stanie. Oczywiście wewnątrz nic się nie dzieje.

TECHNIKUM

Przy spółdzielni działało technikum ceramiczne. Obecnie w gmachu szkoły mieści się Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących oraz Liceum Akademickie Korpusu Kadetów. W samym budynku, oprócz warsztatów, nadal widać ślady dawnej działalności szkoły.
Zwróćcie uwagę na kafelki, którymi wyłożone są klatki schodowe i korytarze. Takimi samymi dekorowane były bary na warszawskim MDM’ie w latach 50. Oczywiście w Warszawie nie ma już po nich śladu…

Ślady działalności „Kamionki” można znaleźć także w różnych miejscach samej Łysej Góry.